James Bond to postać, którą kojarzą niemal wszyscy. Seria jest silnie związana z Wielką Brytanią, a szczególnie z Londynem, jednak wiele jej wątków prowadzi do innych miejsc na świecie – w tym do Gdyni. To właśnie z tym miastem Ian Fleming połączył Ernsta Stavro Blofelda, jednego z najważniejszych przeciwników agenta 007. Skąd wziął się ten gdyński trop i jakie ślady pozostawił w mieście?

Kim jest Ernst Stavro Blofeld?

Ernst Stavro Blofeld to fikcyjny przestępca stworzony przez Iana Fleminga i jeden z najważniejszych przeciwników Jamesa Bonda. Jest przywódcą międzynarodowej organizacji SPECTRE, która zajmuje się terroryzmem, szantażem i działalnością wywiadowczą. Z uwagi na zajmowane stanowisko rzadko działa osobiście – planuje operacje, zarządza podwładnymi i wykorzystuje konflikty do osiągania własnych celów.

Fleming przedstawiał go jako wysokiego i postawnego mężczyznę, jednak jego ekranowy wygląd zmieniał się wraz z kolejnymi aktorami. W najbardziej rozpoznawalnej wersji Blofeld ma łysą głowę i bliznę na twarzy biegnącą od czoła, przez okolice prawego oka, aż do policzka. W adaptacjach filmowych w ręku często trzyma białego kota, który stał się znakiem rozpoznawczym postaci.

Krótka historia postaci

Blofeld urodził się 28 maja 1908 roku w Gdyni jako syn Polaka i Greczynki. Studiował ekonomię i historię polityczną na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie inżynierię i radionikę na Politechnice Warszawskiej. Na początek jego przestępczej działalności wpływ miał fakt, że w wieku 25 lat rozpoczął pracę w Ministerstwie Poczt i Telegrafów, gdzie uzyskał dostęp do poufnej korespondencji. Początkowo wykorzystywał zdobyte informacje do inwestowania na giełdzie, a później zaczął sprzedawać tajne depesze nazistowskim Niemcom.

Przed niemiecką napaścią na Polskę we wrześniu 1939 roku zniszczył dokumenty potwierdzające jego tożsamość i uciekł najpierw do Szwecji, a następnie do Turcji. Podczas II wojny światowej sprzedawał informacje obu stronom konfliktu. Gdy przewaga zaczęła przechodzić na stronę aliantów, zaczął wspierać właśnie ich, dzięki czemu po wojnie otrzymał kilka odznaczeń.

Po wojnie przeniósł się do Ameryki Południowej, gdzie założył SPECTRE – międzynarodową organizację przestępczą zajmującą się kontrwywiadem, terroryzmem, odwetem i wymuszeniami. Jako jej przywódca organizował operacje wymierzone w całe państwa, w tym kradzież broni atomowej i próbę wymuszenia okupu od zachodnich mocarstw. Po rozbiciu SPECTRE ukrywał się pod fałszywymi nazwiskami, a jego konflikt z Bondem przerodził się z walki z organizacją w osobistą vendettę.

Blofeld w książkach i filmach

Blofeld występuje bezpośrednio w trzech powieściach Iana Fleminga, które tworzą tzw. trylogię Blofelda. Każda przedstawia kolejny etap jego konfliktu z Bondem.

Książka	Rok	Rola Blofelda
„Operacja Piorun”	1961	Pierwszy występ postaci. Blofeld kieruje SPECTRE, która kradnie dwie bomby atomowe i żąda okupu od państw NATO.
„W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości”	1963	Ukrywa się w Szwajcarii jako hrabia Balthazar de Bleuville. Przygotowuje atak biologiczny mający zniszczyć brytyjskie rolnictwo.
„Żyje się tylko dwa razy”	1964	Pod nazwiskiem doktor Guntram Shatterhand prowadzi w Japonii ogród, do którego przybywają osoby chcące popełnić samobójstwo. Dochodzi tam do ostatecznej walki Blofelda z Bondem.

Filmowa historia Blofelda jest zdecydowanie dłuższa i nie zachowuje chronologii powieści.

Film	Rok	Odtwórca Blofelda
„Pozdrowienia z Rosji”	1963	Anthony Dawson zagrał postać, a głosu użyczył Eric Pohlmann. Twarz Blofelda nie została pokazana, a bohatera nazywano Numerem Jeden.
„Operacja Piorun”	1965	Anthony Dawson i Eric Pohlmann ponownie stworzyli niewidoczną w pełni postać Blofelda.
„Żyje się tylko dwa razy”	1967	Donald Pleasence. Był to pierwszy film, w którym widzowie zobaczyli twarz Blofelda.
„W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości”	1969	Telly Savalas.
„Diamenty są wieczne”	1971	Charles Gray.
„Tylko dla twoich oczu”	1981	John Hollis zagrał postać, a głosu użyczył Robert Rietty. Warto jednak wspomnieć, że ze względów prawnych postaci nigdy nie nazwano tutaj z imienia i nazwiska.
„Nigdy nie mów nigdy”	1983	Max von Sydow.
„Spectre”	2015	Christoph Waltz. Początkowo występuje jako Franz Oberhauser, a następnie ujawnia, że przyjął nazwisko Ernst Stavro Blofeld.
„Nie czas umierać”	2021	Christoph Waltz ponownie wcielił się w Blofelda, który przebywa w więzieniu, ale nadal zachowuje wpływy w SPECTRE.

Dlaczego Ernst Stavro Blofeld jest związany z Gdynią?

Związek Blofelda z Gdynią wynika z jego literackiej biografii. W powieści „Operacja Piorun”, w której postać po raz pierwszy ujrzała światło dzienne, Ian Fleming podał, że antagonista urodził się tutaj 28 maja 1908 roku jako syn Polaka i Greczynki.

Skąd Ian Fleming zaczerpnął pomysł na Gdynię?

Ian Fleming nie wyjaśnił, dlaczego wybrał Gdynię na miejsce urodzenia Blofelda. Jedna z powtarzanych hipotez zakłada, że mogła zainteresować go historia szybkiego rozwoju miasta w okresie międzywojennym, jednak nie ma na to potwierdzenia. Wiadomo jedynie, że autor nadał Blofeldowi własną datę urodzenia – 28 maja 1908 roku.

Czy w Gdyni można „spotkać” Blofelda?

W Gdyni pełnowymiarowy gipsowy model rzeźby Blofelda autorstwa prof. Wojciecha Sęczawy został publicznie zaprezentowany na przełomie maja i czerwca 2026 roku. Dziś znajduje się on w pracowni autora w Gdańsku w Akademii Sztuk Pięknych. Docelowa wersja ma zostać odlana z brązu i ustawiona w parku nad Bulwarem Nadmorskim. Miasto udostępniło teren pod rzeźbę, jednak realizacja projektu zależy od wyniku społecznej zbiórki.

FAQ

Jak nazywa się organizacja kierowana przez Blofelda?

Blofeld stoi na czele organizacji SPECTRE, która w polskich tłumaczeniach funkcjonuje także pod nazwą WIDMO. Angielski skrót rozwija się jako Special Executive for Counter-intelligence, Terrorism, Revenge and Extortion, czyli organizacja zajmująca się kontrwywiadem, terroryzmem, odwetem i wymuszeniami.

Dlaczego postać jest kojarzona z białym kotem?

W pierwszych filmowych występach Blofelda nie pokazywano jego twarzy – widzowie widzieli głównie jego dłonie głaszczące białego persa. Kot szybko stał się filmowym znakiem rozpoznawczym postaci.

Kiedy Blofeld po raz pierwszy pojawił się w książkach o Bondzie?

Blofeld zadebiutował w wydanej w 1961 roku powieści „Operacja Piorun”.

Gdzie ma stanąć rzeźba Blofelda?

Rzeźba ma stanąć w parku nad Bulwarem Nadmorskim, przy ul. Ejsmonda w Gdyni. Wykonanie odlewu z brązu zależy jednak od powodzenia zbiórki.